Avrupa ülkeleri, Grönland meselesinde Danimarka ve özerk bölge halkıyla dayanışma içinde olduklarını vurgulayarak, egemenlik ve toprak bütünlüğü ilkelerinin ihlal edilmesine karşı olduklarını ifade etti. Açıklamada, “Birlik ve eş güdüm içinde karşılık vermeye devam edeceğiz. Egemenliğimizi korumaya kararlıyız” mesajı verildi.

“ARKTİK GÜVENLİĞİ NATO’NUN SORUMLULUĞUDUR”

Ortak bildiride NATO müttefikleri olarak Arktik bölgesinin güvenliğinin güçlendirilmesi konusunda kararlı olunduğu vurgulandı. Grönland’da yapılması planlanan “Arctic Endurance” tatbikatının daha önce koordine edildiği ve herhangi bir ülkeye tehdit oluşturmadığı ifade edildi.

Avrupa tarafı, Arktik’teki askeri ve diplomatik faaliyetlerin savunma amaçlı olduğunu ve bölgesel istikrarı hedeflediğini belirterek, krizin daha da derinleşmemesi için diyalog çağrısında bulundu.

TRUMP’TAN AVRUPA’YA GÜMRÜK VERGİSİ RESTİ

ABD Başkanı Donald Trump, Grönland’ın ABD’ye devrine karşı çıkan Avrupa ülkelerine yönelik sert bir adım atarak, gümrük vergisi uygulanacağını açıklamıştı. Trump, 1 Şubat 2026’dan itibaren yüzde 10, 1 Haziran 2026’dan sonra ise yüzde 25 oranında vergi uygulanacağını duyurmuştu.

Trump, bu vergilerin Grönland’ın ABD’ye devrine yönelik bir anlaşmaya varılana kadar yürürlükte kalacağını ifade etti. Washington yönetimi, bu kararın “ulusal güvenlik” gerekçesiyle alındığını savunuyor.

“GRÖNLAND ULUSAL GÜVENLİĞİMİZ İÇİN HAYATİ”

ABD Başkanı Trump, Grönland’ın “Altın Kubbe” savunma sistemi açısından kritik öneme sahip olduğunu belirterek, bölgenin ABD için stratejik bir güvenlik noktası olduğunu dile getirdi.

Öte yandan Danimarka Krallığı’na bağlı özerk bölge Grönland, daha önce ABD’den gelen egemenlik devri tekliflerini reddetmişti. Son dönemde Danimarka ve bazı Avrupa ülkeleri bölgede askeri iş birliğini artıracaklarını ve küçük askeri birlikler konuşlandıracaklarını açıklamıştı.

İLGİLİ HABERLER

• NATO Resmi Sitesi — https://www.nato.int

• Avrupa Birliği Konseyi — https://www.consilium.europa.eu

• ABD Beyaz Saray — https://www.whitehouse.gov

• Danimarka Dışişleri Bakanlığı — https://um.dk

ABD’nin gümrük vergisi kararına Avrupa’dan ortak tepki yazısı ilk önce Aydın Haberleri Son Dakika üzerinde ortaya çıktı.

Gazete, Netanyahu’nun ABD Başkanı Donald Trump’la kameralar önünde tam bir uyum görüntüsü verdiğini, ancak kritik başlıklardaki görüş ayrılıklarını kamuoyuna yansıtmamayı tercih ettiğini yazdı.

KAMERALAR ÖNÜNDE UYUM, PERDE ARKASINDA HESAP

Kathimerini’ye göre Trump’ın Gazze’ye ilişkin barış planları ve bölge ülkeleriyle imzaladığı bazı bildiriler, normal koşullarda İsrail tarafından açık şekilde reddedilecek içerikler taşımasına rağmen Netanyahu tarafından doğrudan karşı çıkılmadan geçiştirildi.
Bu tutumun, iki lider arasında görüntüde bir uyum oluşturduğu, asıl mücadelenin ise kulislerde verildiği ifade edildi.

TÜRKİYE VE SUUDİ ARABİSTAN ENDİŞESİ

Haberde, Trump yönetiminin Türkiye ve Suudi Arabistan’a F-35 satışına olumlu yaklaşmasının İsrail’de ciddi rahatsızlık yarattığı vurgulandı.
İsrail yönetiminin, Orta Doğu’da F-35’e sahip tek ülke olmanın sağladığı niteliksel hava üstünlüğünü kaybetmek istemediği belirtildi.

Türkiye’nin yaklaşık 40, Suudi Arabistan’ın ise 48 adet F-35 savaş uçağıyla ilgilendiği bilgisi paylaşıldı.

LOCKHEED MARTIN TEMASI İDDİASI

Haberde, İsrailli analist Ben Caspit’in Al-Monitor’daki yazısına atıf yapılarak Netanyahu’nun 1 Aralık’ta Lockheed Martin CEO’su Frank S. John ile görüştüğü iddia edildi.
Görüşmenin ana gündeminin, bölge ülkelerinin F-35 edinmesi durumunda İsrail’in askerî üstünlüğünün nasıl korunacağı olduğu öne sürüldü.

TRUMP’A YAKIN İSİMLER ÜZERİNDEN BASKI

Kathimerini’ye göre Netanyahu, Türkiye’ye F-35 satışının önünü kesmek için Trump’a yakın isimler üzerinden de baskı kurmaya çalışıyor.
Bu isimler arasında Jared Kushner, Steve Witkoff, Mike Waltz ve Cumhuriyetçi Parti’nin önde gelen bağışçılarından Miriam Adelson’un yer aldığı iddia edildi.

Netanyahu’nun, Florida’daki Mar-a-Lago’da Trump’la yapması beklenen görüşmede F-35 konusunu doğrudan gündeme getireceği de öne sürülüyor.

NE OLMUŞTU?

İsrail, uzun süredir ABD’den aldığı güvenlik garantileri kapsamında bölgede “niteliksel askerî üstünlük” ilkesinin korunmasını talep ediyor.
Bu ilke, İsrail’in komşu ve bölge ülkelerine kıyasla daha gelişmiş askerî kabiliyetlere sahip olmasını öngörüyor.

SORU – CEVAP

– Netanyahu’nun amacı ne
İsrail’in Orta Doğu’daki hava üstünlüğünü korumak.

– Türkiye’ye F-35 satışı kesin mi
ABD yönetimi olumlu sinyal veriyor ancak süreç netleşmiş değil.

– İsrail resmen karşı çıkıyor mu
Kamuoyu önünde açık bir itiraz yok, kulis diplomasisi yürütüldüğü iddia ediliyor.

SEO UYUMLU MİNİ ANALİZ

Bu iddialar, F-35 satışlarının yalnızca askerî değil, yoğun diplomatik ve siyasi pazarlıkların da konusu olduğunu gösteriyor.
Netanyahu’nun kulis faaliyetleri, Orta Doğu’daki güç dengelerinin önümüzdeki dönemde daha sert tartışmalara sahne olabileceğine işaret ediyor.

Kapalı kapılar arkasında gizli toplantı: Netanyahu, Türkiye’ye karşı son kozunu oynuyor yazısı ilk önce Aydın Haberleri Son Dakika üzerinde ortaya çıktı.

ANKARA İLE REKABET ÖNE ÇIKIYOR
Mısırlı kaynaklar, Kahire’nin Türkiye’ye sınırlandırıcı tavrı sürdürmesinin, Gazze sınırına ilişkin güvenlik kaygıları ve Ankara ile nüfus rekabetine dair siyasi kaygılardan kaynaklandığını belirtti. ABD ile yapılan görüşmelerin, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin Türkiye’yi Gazze’de Mısır’a alternatif olarak önermesi ışığında yürütüldüğü öne sürüldü.

ULUSLARARASI İSTİKRAR GÜCÜ NEDİR?
ABD Başkanı Donald Trump tarafından açıklanan plan çerçevesinde kurulması öngörülen çok uluslu Uluslararası İstikrar Gücü, Gazze’de güvenliği sağlamak, yeni bir Filistin polis gücü oluşturmak, bölgenin silahsızlandırılmasını ve yeniden inşasını denetlemekle görevli olacak. ABD, bu girişimin hem insani krizi hafifletmek hem de kalıcı siyasi çözüm için zemin hazırlamak açısından kritik olduğunu belirtiyor.

Lübnan basınından bomba iddia: Mısır, Türkiye’nin Gazze’de olmasına karşı çıktı yazısı ilk önce Aydın Haberleri Son Dakika üzerinde ortaya çıktı.

Ulaştırma Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, önümüzdeki hafta da hükümetin kapalı kalması halinde bazı bölgelerde hava sahasının geçici olarak kapatılabileceği bildirildi.
Savunma Bakanı Sean Duffy ise, bu durumun hava güvenliği açısından ciddi riskler taşıdığını, kontrolsüz bir ortamın kazalara davetiye çıkarabileceğini söyledi.

UÇUŞLAR HAVADA BEKLİYOR, TRAFİK YOĞUNLUĞU ARTTI
Krizin etkisi radar görüntülerine de yansıdı. Binlerce uçağın ABD hava sahasında daire çizerek beklediği görüntüler sosyal medyada geniş yankı buldu.
Cuma günü itibarıyla hava trafik kontrolörlerinin yüzde 80’inin işe gitmediği, 13 binden fazla çalışanın maaş almadan görev yaptığı öğrenildi.
Ancak uzmanlar, bu durumun sürdürülebilir olmadığını ve birkaç gün içinde hava trafiğinin tamamen durma noktasına gelebileceğini belirtiyor.

1 EKİM’DEN BU YANA HÜKÜMET KAPALI
Krizin temel nedeni, Cumhuriyetçiler ve Demokratlar arasında yaşanan bütçe anlaşmazlığı.
Yeni mali yıl başlamadan önce geçici bütçenin onaylanmaması nedeniyle federal hükümetin harcama yetkisi kalmadı.
Bu süreçte sadece ordu, istihbarat ve bazı temel kamu hizmetleri sınırlı şekilde çalışıyor.
Ancak çalışanlar maaşlarını, yeni bütçe onaylandığında toplu olarak alabiliyor.

UZMANLAR UYARIYOR: “BU DURUM UZARSA KAOS ÇIKAR”
Havacılık uzmanları, birkaç gün içinde kontrol kulelerinde yeterli personel kalmaması halinde uçuşların tamamen durabileceğini belirtiyor.
ABD tarihinin en uzun “shutdown” krizlerinden biri yaşanırken, gözler şimdi Beyaz Saray ile Kongre arasındaki görüşmelere çevrilmiş durumda.

ABD’de hava sahası alarm veriyor: Kriz büyüyor, kontrol kaybediliyor yazısı ilk önce Aydın Haberleri Son Dakika üzerinde ortaya çıktı.